Cuộc đời con người,
ai cũng có những kỷ niệm khó quên. Có những kỷ niệm gắn bó, theo suốt cuộc đời
“sống để dạ, chết mang theo”; cũng có những kỷ niệm thấm đẩm máu và nước mắt;
cũng nhiều kỷ niệm về tình yêu lứa đôi của một thời tuổi trẻ… Khi đã lớn tuổi,
có một lúc nào đó, ta ngồi hoài niệm những chuyện xưa cũng thấy thú vị lắm chứ.
Câu chuyện của tôi sau đây là một bài thơ, là một kỷ niệm khó quên trong đợt huấn luyện quân sự của
thời “máu-lửa”; thời kỳ mà những câu nói của Paven Coocsaghin trong “Thép đã tôi
thế đấy”, của Anh hùng Lê Mã Lương: “Cuộc đời đẹp nhất là trên trận tuyến chống
quân thù...” trở thành định hướng cho hành động của thanh niên. Lúc bấy giờ, tôi
còn là một chàng sinh viên. Bài thơ tôi viết có tựa đề: Không thể rời “em”,
viết về tình cảm giữa người chiến sĩ với khẩu súng như một tình yêu định mệnh. Ở
đây tôi muốn nhân cách hoá khẩu súng như người yêu của người chiến sĩ.
Bài thơ viết vội trên
thao trường theo cảm xúc, tặng cho một người bạn gái để làm báo tường trong
đợt huấn luyện quân sự. Không ngờ, bài thơ đã trở thành nhịp cầu cho một tình
yêu, là một kỷ niệm đẹp.
Xin trân trọng giới thiệu cùng
các bạn bài thơ đó đã viết cách đây nhiều năm rồi.
Trước năm 1975, trong khi mọi người về nhà ăn Tết cổ truyền, tôi ở lại một mình tại 1 trường trên đất Bắc. Nhớ nhà, nhớ quê nên tôi viết bài thơ này theo cảm xúc của mình. Tôi muốn đăng lên đây xem như một kỷ niệm khó quên để các bạn cùng đọc cho vui. Có gì sai sót về thi pháp, xin các bạn lượng thứ.
Xin các bạn thông cảm, lượng thứ vì
thời gian qua HL bị bệnh nên không thể trả lời để cám ơn các bạn đã ghé
thăm và chia sẻ. Bài thơ này là minh chứng cho điều đó. Xin chân thành
cám ơn các bạn.
Những năm chiến tranh, chúng tôi là sinh viên chuyền tay
nhau đọc, ghi lại bài thơ“Em đi
tìm anh trên bán đảo Ban căng” vào sổ tay yêu thơ mà không biết tên tác
giả. Cứ thế, bài thơ được lan truyền rất nhanh chóng trong các bạn sinh viên
trong lớp, trong khoa, rồi cả trường, các trường khác. Sức lan tỏa của bài thơ nhanh
chóng, có lẽ bài thơ đã “bắt nhịp” con tim tuổi trẻ trước một chuyện tình đẹp
đẽ, thánh thiện, lãng mạn nhưng nghiệt ngã và tan vỡ vì chiến tranh. Bài thơ đã
chuyển tải được tâm trạng, nỗi lòng đau đớn khôn cùng của người con gái xinh đẹp trước
mối tình tan vỡ mà chưa hiểu lý do. Với một tình yêu mãnh liệt, tha thiết, cô
gái lang thang đi tìm lại những kỷ niệm của hai người trên bán đảo Ban Căng với hy vọng
mong manh là gặp lại người yêu. Nhưng than ôi, “Tìm không thấy chỉ thấy trời im
lặng”, “Nhìn theo anh mất hút biết về đâu”… Bài thơ tuy được người con trai trong chuyện tình viết thể hiện nỗi lòng của người con gái, nhưng đó cũng chính là nỗi lòng của tác giả trong nỗi đau quặn quại, day dứt, đau xé tâm can trước sự tan vỡ của mối tình đẹp đẽ của chính mình.
Trong
những năm dài chiến tranh, vì lý do nào đó, bài thơ không được phổ biến. Chúng tôi, sau khi ra trường, mỗi người về công tác mỗi nơi,
không có điều kiện gặp nhau và cũng không nhớ đến chuyện tình, không ai nhắc
đến bài thơ.
Tình cờ
một hôm, tôi đọc được bài viết của nhà báo Thế Lữ - Cựu lưu học sinh Việt Nam tại
Nga, khóa 1985 – 1990 - Giới thiệu bài “Xuất xứ của bài thơ tình “Em đi tìm anh
trên bán đảo Ban căng””. Tôi mừng quá, thật sự xúc động, bao kỷ
niệm một thời trai trẻ lại ùa về trong tôi. Tôi đọc bài thơ mà sao cứ nghẹn
ngào, nước mắt cứ dàn giụa, chảy theo từng câu thơ!!!
Theo lời
kể của nhà báo Thế Lữ:
Tác giả
bài thơ “Em đi tìm anh trên bán đảo Ban
căng” là ông Khổng
Văn Đương, sinh năm 1945, quê ở huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ.
Ông cũng là nhân vật chính trong chuyện tình bài thơ.
Từ năm 1965, ông Đương học khoa
Hóa, trường Đại học Bách Khoa Georges Dej Bucarest Rumani. Ông Đương quen và
yêu cô gái tên là Valentina, nữ sinh trung học Rumani xinh đẹp, thông minh và
lãng mạn trong kỳ nghỉ hè tại Biển Đen. Bố mẹ nàng là nhà giáo và rất thương
ông Đương cũng như sinh viên Việt Nam du học.
Ở Việt Nam lúc bấy giờ là thời kỳ cuộc
chiến tranh chống Mỹ bước vào giai đoạn ác liệt. Miền Bắc có phong trào “3khoan”, thanh niên tạm thời gạt bỏ chuyện yêu đương, tập trung học tập, lao
động sản xuất và chiến đấu, chi viện cho tiền tuyến. Lưu học sinh Việt Nam cũng không ngoại
lệ mà phải gạt bỏ chuyện yêu đương, tập trung học tập tốt nhất để trở về xây
dựng Tổ quốc. Chuyện tình của ông Đương vỡ lở. Tổ chức Đoàn đã kiểm điểm ông,
yêu cầu chấm dứt quan hệ, nếu không sẽ bị trục xuất về nước. Ông Đương đành
phải chia tay Valentina! Nàng đã viết thư cho ông với những lời lẽ thống thiết,
oán hận, nhưng vẫn le lói hy vọng, đợi chờ. Nhận thư nàng, ông Đương thấy mình
có lỗi lớn trước một tình yêu chân thật, trong sáng. Xúc động và đau khổ trước
tình yêu của nàng, ông Đương đã viết bài thơ “Em đi tìm anh trên bán đảo Ban căng” trong một buổi chiều để chuyển
tải tâm trạng giận hờn, oán trách, đau buồn, bi oán của Valentina thể hiện qua
bức thư. Đây là bài thơ tình rất hay, lãng mạn, chân thật, trong sáng mà được
chính người trong cuộc viết, như tiếng khóc nức nở trước chuyện tình dang dở nên đã
được lan truyền trong giới sinh viên rất nhanh.
Nhờ sự giúp đỡ bạn bè và tài liệu
minh chứng, Trung tâm bản quyền Hội nhà văn Việt Nam đã cấp giấy chứng nhận bản
quyền tác giả của bài thơ trên cho ông Khổng Văn Đương. Bài thơ “Em đi tìm anh trên bán đảo Ban căng” hơn
40 năm lưu lạc, nay đã tìm được chủ của nó.
Khâm phục, xúc động trước chuyện
tình và lời thơ đầy nước mắt, tôi đã sưu tầm và trân trọng giới thiệu tiếp bài
thơ với các bạn như một lời cảm ơn đến tác giả Khổng Văn Đương và nhà báo Thế Lữ. Tháng 7/2013
EM
ĐI TÌM ANH TRÊN BÁN ĐẢO BAN CĂNG
Khổng
Văn Đương
Em đi tìm anh trên bán đảo Ban-căng
Tìm không thấy chỉ thấy trời im lặng
Một mình em trong màn đêm thanh vắng
Tim bồi hồi chân bước vội dưới trăng
Em trèo lên đỉnh núi cao Các-pát
Nhìn theo anh mất hút biết về đâu
Chân ai đi xa lắc tím trời Âu
Dòng nước mắt bỗng trào ra chua chát!
Em lại đến Biển Đen xưa dào dạt
Sóng xô bờ liên tiếp gọi triền miên
Buồn! Chao ôi, gió làm em phiêu bạt
Thân cô đơn kinh khiếp cả trăng hiền!
Ôi dòng xanh rầm rì sông Đa-nuyp
Mây trời in lồng lộng giữa dòng sông
Nên ngàn năm êm đềm trôi một nhịp
Chỉ mình em nhức nhối vết thương lòng!
Hỡi trái đất rộng làm chi bát ngát!
Cho loài người chia biên giới thế gian
Cho sa mạc nổi bùng cơn bão cát
Cho tình anh chưa bén đã lụi tàn?
Em xin hỏi Trời cao và Đức Phật
Cõi Niết bàn có mãi mãi mùa xuân
Đâu trời Tây, đâu xa gần cực lạc
Mà trần gian đầy bể khổ trầm luân?
Con lạy Chúa Giêsu ban phép lạ
Cho nước Người hết li biệt, chia phôi
Hai chúng con quỳ trước Người đa tạ
Xin hòa tan làm một, ngàn đời!
Em cầu nguyện. Còn anh anh chẳng biết
Trái tim anh sao giá lạnh thờ ơ?
Và hôm nay dù tình anh đã hết
Em vẫn mong, vẫn hy vọng, vẫn chờ...
Vẫn trèo lên đỉnh cao Cac- pát
Vẫn theo dòng Đanuyp những đêm trăng
Em lại đến Biển Đen xưa dào dạt
Đi tìm anh trên bán đảo Ban - căng!
Trong
năm đứa con của má, chị nghèo nhất. Chồng mất sớm, con đang tuổi ăn học. Gần
tới lễ mừng thọ 70 tuổi của má, cả nhà họp bàn xem nên chọn nhà hàng nào, bao
nhiêu bàn, mời bao nhiêu người. Chị lặng lẽ đến bên má: "Má ơi, má thèm
gì, để con nấu má ăn?" Chưa tan tiệc, Má xin phép về sớm vì mệt. Ai cũng
chặc lưỡi: "Sao má chẳng ăn gì?" Về nhà, mọi người tìm má. Dưới bếp,
má đang ăn cơm với tô canh chua lá me và dĩa cá bống kho tiêu chị mang đến...
Sầu Riêng
- Mẹ,
sầu riêng rộ. Mẹ mua cho Nội một trái đi Mẹ. Nội nói cả chục năm rồi Nội chưa
ăn múi nào hết.
- Bên
đây sầu riêng mắc như vàng, của đâu mà cho Nội mày ăn cho đủ. Tao hầu Ba mày
mệt rồi, thêm Nội mày nữa có nước đem chôn tao sớm.
Thằng Tí
như bị hụt hẫng trước câu trả lời của Mẹ nó. ... Mùa sầu riêng năm sau, Nội nó
mất. hôm giỗ đầu, Mẹ nó mua một trái sầu riêng thật to để trên bàn thờ.
Mẹ nó nói với mọi người:
- Má
chồng tôi hảo sầu riêng lắm. Mắc cách mấy tôi cũng ráng mua để cúng Má tôi.
Mọi người khen Mẹ nó là dâu thảo. Chỉ có thằng Tí biết. Nó lặng lẽ đến cạnh bàn
thờ thì thầm:
- Xin
Nội tha lỗi cho Mẹ con
Lời Con Trẻ
Sau khi
ly hôn, người chồng dọn đồ đạc ra khỏi nhà. Đứa con gái nhỏ hỏi mẹ:
-
Sao mẹ đuổi bố?
- Tại bố
hư! Để nó khỏi vặn vẹo hỏi lôi thôi, người mẹ mua cho cái bánh. Thằng anh từ
đâu phóng tới bẻ của em miếng bánh, bỏ ngay vào mồm. Con bé khóc ré bắt đền.
Người mẹ
dỗ dành:
- Anh
này hư quá! Thôi con nín đi, bỏ qua cho anh một lần.
Đứa con
phụng phịu:
-Thế mẹ
có bỏ qua cho bố đâu!
Người mẹ
nhìn xa xăm:
-Ừ, ra
mẹ cũng hư!
Bông điên điển
Xưa, em
sống ở quê. Mùa lũ, em ngâm mình mò củ ấu, hái bông điên điển. Tuổi mười lăm
ngai ngái mùi bùn.
Em tìm
về thành phố. Học đi, học nhảy, học liếc mắt cười tình. Tuổi thiếu nữ đôi mươi
vành vạnh, thơm phức và kiêu hãnh.
Một bữa,
em chạy ra từ trong khách sạn. Chiếc giày cao gót lật quai lăn tõm xuống cống
đen ngòm để lộ đôi chân phèn tứa máu. Em khóc tức tưởi. Nước mắt ân hận làm
trôi những thứ bôi trét giả tạo. Khuôn mặt lộ dần những nét quê xưa.
Em chợt
nhớ những cánh hoa điên điển sắp tàn còn kịp ửng vàng trước lúc hoàng hôn.
Em tôi
Bám đất Sài Gòn sau 3 năm sau khi ra
trường, tôi vẫn không xin được việc. Mấy “cua” dạy kèm, khi chẳng đủ trang trãi
lại phải nhờ nguồn “trợ cấp”ở quê. Vừa rồi, đau ruột thừa, nằm viện. Mẹ vượt
ngàn cây số vào thăm. Ngày về, dúi vào tay tôi chỉ vàng, bảo: “của cái Lan, nó
dặn con dùng để phục hồi sức khỏe, viện phí và tiền gởi vào cho con trước đây
cũng một tay nó cả. Tội nghiệp! Dạy thêm tít mù, còn nuôi thêm cả lợn”.
… Nhớ
ngày Lan trượt đại học, thư về tôi mắng chẳng tiếc lời…
Cầm món
quà của em, tôi chỉ còn biết nuốt nước mắt vào trong.
Ngày xưa
Thuở
nhỏ, nhà tôi nghèo lắm. Mỗi chiều, anh em tôi thường tụ lại bên nồi cơm độn
khoai sắn, ríu rít như đàn chim về tổ. Thiếu thốn, nhưng chúng tôi nhường nhau
phần thức ăn ngon nhất, mẹ tôi rất vui lòng.
Khi
chúng tôi khôn lớn, có gia đình riêng, ai cũng khá giả. Hôm giỗ ba, có mặt đông
đủ, anh Hai tôi phàn nàn với mẹ cây xoài của anh Ba mọc chồm qua sân nhà anh.
Chị Ba trách anh Tư đào ao lấn qua phần đất của chị hai tấc. Mẹ tôi trầm ngâm:
"Mẹ ước gì được trở lại thời nghèo khó ngày xưa."
Ca dao thương
mẹ
Ba bị
tai nạn mất khi mẹ chưa bước vào tuổi bốn mươi. Mẹ ở vậy nuôi con.
Con lêu lổng chơi bời, mẹ khóc. Con ngoan, học giỏi... mẹ cũng khóc khi đốt
nhang cho ba.
Hồi đó, con đâu hiểu sao ít thấy mẹ cười.
Lớn lên,
nghe câu hát "... Mẹ đi lấy chồng con ở với ai..." Con lại khóc vì
thương mẹ.
(Hiền Lương sưu tầm và xin giới thiệu cùng các bạn)
.jpg)
